'n Pa se Vakansie

Ek het alles presies uitgewerk. In my kop was die fliek reeds maande lank aan die speel: die reuk van die soutwater, die skree van die seemeeue en ek en my laaitie wat hand-aan-hand die branders stormloop. Ek sou hom leer swem. Ek sou hom wys hoe om die perfekte sandkasteel te bou, kompleet met 'n diep grag en 'n skulp-vlag op die hoogste toring. Ek het onsself gesien op helderkleurige body boards, waar ons die perfekte golf vang en met harde uitroepe van pure adrenalien op die skuim tot op die strand ry.

In my drome was daar sonsondergange waar ons op die rotse sit en kyk hoe die klein krappies rondskarrel. Ons sou die plaaslike hawemarkies platloop, slapskyfies met te veel asyn uit koerantpapier eet, en die groot oomblik beproef: 'n reuse-roomys met gekleurde strooisels wat teen sy voorarm afsmelt terwyl ons hardloop om die voëls op die strand te verjaag. 

Dit is die droom wat elke pa maar seker het:  die prentjie-vakansie. Soos in die advertensies.

Maar die lewe skryf soms sy eie draaiboek, en ons s'n het 'n heel ander storie. My pragtige, unieke seuntjie is neurodivers. Vir hom is die wêreld nie 'n speelplek van sagtheid en opwinding nie; dit is 'n raserige, onvoorspelbare en dikwels oorweldigende plek waar sensasies soos spelde op sy vel steek.

Die realiteit is dat die see vir my laaitie nie sinoniem is met pret nie. Sand is sy grootste vyand, die tekstuur tussen sy tone laat hom letterlik gril en in paniek inmekaarsak. Die wind wat die sout op sy lippe waai, maak hom angstig. Hy hou glad nie van onverwagte aanraking nie, selfs nie 'n spontane drukkie van sy pa as hy oorweldig is nie. En swem? Die rowwe, magtige en gedurige beweging van die golwe is veels te veel vir sy fyn ingestelde sisteem om te verwerk. Die gedagte aan 'n raserige strand vol vreemdelinge is vir hom 'n nagmerrie, nie 'n wegbreek nie.

So, die skoolvakansie het aangebreek. Daar is geen tasse wat by die voordeur staan nie. Geen padkos, koelboks of langpad-speletjies nie. Vir ons is dit net nog 'n week by die huis.

In die begin moes ek 'n bietjie rou oor daardie droom. Ek moes die prentjie van die body board, die krappies en die strand eenkant toe skuif. Dit het my hart 'n bietjie gebreek. Maar die seuntjie reg voor my laat my besef: die see is maar net 'n plek. Die eintlike doel van 'n vakansie is om konneksie te maak, en dit kan op sý terme ook gebeur.

Vandag het ons drome bloot nuwe vorms aangeneem, en ons tuisbly-vakansie het in die wonderlikste roetine verander. Ons bou nie sandkastele nie, maar ons transformeer die sitkamer in 'n reuse Lego-stad. Op die mat, waar die vloer glad, skoon en voorspelbaar is, bou ons torings wat hoër as my knieë staan. Daar is geen waaisand wat sy oë krap nie, net pure fokuskrag.

Ons vang nie golwe op body boards nie, maar ons het 'n reuse-kombersfort tussen die bank en die eettafel gebou. Ons lê op ons mae daarbinne met flitse, veilig teen die "haaaie" van die buitewêreld. Vir hom is hierdie donker, knus spasie presies die skuiling wat hy nodig het om te ontspan.

Ons verjaag nie seemeeue op die strand nie, maar ons het 'n voëlvoerder reg buite die kombuisvenster opgerig. Saam sit ons vir ure en kyk na die mossies en tiptolle. Hy skrik nie vir hulle nie; hy bestudeer hulle. Met sy ongelooflike fotografiese geheue ken hy reeds elke voël se naam in die gids. Ons kyk ook saam na dokumentêre films oor die oseaan. Op die skerm is die haaie en walvisse fassinerend, nie skrikwekkend nie, en hy onderrig my oor die dieptes van die Marianatrog met 'n passie wat my stommaak.

En daardie roomys? Dit eet ons steeds. Ons ry nie na 'n raserige kafee toe nie, maar ons skep dit self op in die kombuis. Sonder die stres van smeltende sous in die briesie, geniet hy elke hap in sy eie tempo, terwyl sy gunsteling-musiek sag op die agtergrond speel.

Dit is dalk nie die vakansie waarvan ek as jong man gedroom het nie. Dit is baie stiller. Dit verg deeglike beplanning en tonne geduld. Maar wanneer die aand kom, en hy sit vrywillig styf teenaan my op die bank om na dieselfde fliek te kyk wat hy al dertig keer gesien het, weet ek: ons het ons eie strand gevind. 

Droom. 2025. 

Kaapstad, Suid-Afrika. 

Diagnose: Outisme.